Laden. Even geduld aub.

Telefoon0683775936EMAIL: linda [@] psychologievandaag.nlOPENINGSTIJDEN:Maandag-vrijdag 09:00-17:00

Geef me de 5 – methode voor de opvoeding en begeleiding van kinderen met autisme

13 juni 2021 by Linda Mulders
autisme6.jpg

In deze serie vertel ik je alles wat je nog niet weet over autisme. Ik had het eerder over de verschillende behandelingen die gangbaar zijn bij deze diagnose. Vandaag wil ik een methode uitlichten die vaak wordt gebruikt in de begeleiding van kinderen met autisme: Geef me de 5.

Wat is het?

Geef me de 5 is een praktische methode om met kinderen (of volwassenen) met autisme om te gaan. Hij is ontwikkeld door Colette de Bruin, trainer en ambulant begeleider die veel met autisme werkt, en moeder van vijf autistische pleegkinderen. Geef me de 5 is toegankelijk geschreven, met wat achtergrondkennis over autisme, veel voorbeelden en praktische tips. Het is dus niet alleen voor begeleiders; ook ouders kunnen er goed mee uit de voeten.

De kern van de methode is dat deze kinderen een grote behoefte hebben aan duidelijkheid en voorspelbaarheid. En dat veel van het (probleem)gedrag dat ze laten zien, een teken is dat die duidelijkheid er niet is. Omdat ze zelf heel beperkt in staat zijn om situaties te overzien en te begrijpen, zullen ze op andere manieren duidelijkheid zoeken. Soms door er rechtstreeks naar te vragen, maar met regelmaat ook door gedrag, bijvoorbeeld de hakken in het zand zetten.

Puzzel

De begeleiding en opvoeding van kinderen komt er, volgens De Bruin, op neer om keer op keer dezelfde puzzel met ze te leggen:

wat is de bedoeling? Onduidelijk ontstaat als kinderen niet weten wat je van ze verwacht. Een kind zonder autisme kan dit vaak zelf bedenken, maar een kind met autisme heeft hier meer moeite mee.
hoe moet het kind dat doen? Kinderen met autisme vinden het lastig om samenhang te zien. Ook als het voor jou heel logisch lijkt hoe je iets moet aanpakken, is het niet vanzelfsprekend dat zij dat ook vinden.
waar wil je dat hij het uitvoert? En aan welke voorwaarden moet een plek voldoen?
wanneer begint het en tot hoe lang duurt het? Kinderen met autisme verlenen veel zekerheid aan tijd, want die geeft samenhang in de dag.
wie is erbij betrokken? Kinderen met autisme willen graag weten wat ze van een ander kunnen verwachten, ook als die uit hun gezichtsveld verdwijnt, en bij wie ze terecht kunnen voor hulp.

Klinkt simpel, is nog niet zo eenvoudig. Gelukkig geeft het boek heel veel concrete handvatten, zodat vragen die je erover hebt meteen beantwoord worden en je de meeste knelpunten ziet aankomen.

Werkt dat?

Geef me de 5 is een boek dat al een jaar of vijftien in mijn kast staat, en dat ik er eens in de zoveel tijd weer eens bij pak. Het levert me altijd nieuwe inzichten op. Of eigenlijk herinnert me het er steeds opnieuw aan dat we vaak wel denken dat we duidelijk communiceren, maar dat je toch al heel snel dingen begint weg te laten waarvan je denkt dat de ander ze wel weet. En voor deze kinderen is echt next level duidelijkheid nodig. Iedere dag, de hele dag. En ik zie inderdaad dat ze daar goed op reageren. Het past ook bij de wetenschappelijke kennis die we hebben over de problematiek.

Valkuil

Een mogelijk nadeel zit erin dat je een kind (of volwassene) trucjes aan het aanleren bent. Dan verwacht je eigenlijk van hem dat hij zich continu aanpast aan de wereld. Dit vind ik een ingewikkelde, en Colette de Bruin zelf trouwens ook. Haar eindconclusie is dat als je kinderen de Geef me de 5 structuur aanleert en de handvatten consequent toepast, ze juist zelfstandiger kunnen worden. En dat de meeste volwassenen met autisme die zij heeft gesproken, heel blij zijn met de ‘kunstjes’ die ze zich hebben aangeleerd, omdat ze zich daarmee staande houden in de maatschappij. Begrijpelijk, maar voor mij is het nog niet helemaal opgelost merk ik. Ik ken ook mensen met autisme die als volwassene hebben gekozen voor omstandigheden (baan, woonomgeving, relatie) waarin ze zich het fijnst voelen en niet zo op hun tenen hoeven te lopen. Ergens voelt dat menswaardiger en logischer: doen we dat niet allemaal? Maar ik ben er nog niet helemaal uit. Misschien hangt het ook af van de ernst van de stoornis, dat weet ik niet.

Mijn voorlopige oplossing is om Geef me de 5 te combineren met de inzichten van Martine Delfos, die ik eerder besprak. Die heeft het stoornisdenken minder centraal staan en gaat meer de diepte in met de belevingswereld en het unieke “profiel” van de persoon met autisme. Ook vind ik het vaak leuk om Collaborative Problem Solving  van Greene toe te passen in de ouderbegeleiding. Dan ben je meer in dialoog in plaats van dat je het kind de hele tijd instrueert.

Kortom: geen enkele methode is perfect. Maar Geef me de 5 is zeker een topper. Voor iedereen die te maken heeft met kinderen (of volwassenen) met autisme, zullen heel wat puzzelstukken op hun plek vallen.

Bronnen:

Bruin, Colette de (2006). Geef me de 5. Een praktisch houvast bij de opvoeding en begeleiding van kinderen met autisme. Graviant, Doetinchem.

Website: https://www.geefmede5.nl/

YouTube kanaal: https://www.youtube.com/channel/UCxHQabX417tKX93t7IXSS0Q

Delfos, M. (2018). Een vreemde wereld, tiende druk. Uitgeverij SWP, Amsterdam.

Greene, R.W. (2014). Het explosieve kind, Ross W. Greene, Uitgeverij Nieuwezijds.

Greene, R.W. (2016). Raising Human Beings. Scribner, New York.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.