‘Als er iets niet vaag is, is het voelen!’ – Haptotherapeut Cecile den Herder over haar vak

15 september 2019 by Linda Mulders
verbinding-gezocht-klein.jpg

Cecile den Herder werkt sinds 2009 als zelfstandig GZ-haptotherapeut in de eerste lijn. Ze begon haar carrière als taalkundige, maar schoolde zich om: ‘Mijn loopbaan is een mooie afspiegeling van mijn eigen ontwikkeling van “snelle denker” tot “voeler”: gevoel heeft een steeds grotere plek in mijn werk en leven gekregen.’ In dit interview vertelt Cecile over een aantal onderwerpen waar haptotherapie zich mee bezig houdt, en over de basisprincipes. Meer weten over wat je concreet kunt verwachten tijdens de behandeling? Ze vertelt het hier. Ook vind je meer informatie op de website van de Vereniging voor Haptotherapeuten.

Definitie van haptotherapie volgens de Vereniging voor Haptotherapeuten:

De haptotherapie gaat uit van het gegeven, dat het lichaam de drager is van gevoelens en een geheugen heeft voor positieve en negatieve gevoelservaringen. Deze gevoelservaringen zijn terug te vinden in bewegingspatronen, spanningen in het lichaam, remmingen in de gevoelsbewegingen, het ontstaan van voorkeurshoudingen- en bewegingen, en in de wijze van het aangaan van contacten.

De haptotherapeut is erop gericht om de cliënt zich hiervan bewust te laten zijn en deze aan te spreken op zijn / haar eigen vermogens om los te laten, te kiezen en te veranderen. Hoe meer gedrag voortkomt uit zelfbewustzijn, hoe makkelijker we bewegen, hoe belastbaarder en vitaler we zijn. Emotionele en fysieke blokkeringen kunnen loskomen, herkend worden en verwerkt.

De basis van haptotherapie: voelen of het oké is

Kinderen kunnen al voelen als ze in de buik zitten, en ze worden voelend geboren. De tweedeling die ze maken is behagen tegenover onbehagen. Een baby die zich behaaglijk voelt, voelt zich oké: hij heeft het warm genoeg, weet dat mama lekker in de buurt is en heeft geen honger. Pak je zo’n baby op, dan heb je een soepel lijfje dat zich voegt naar jou. Een baby die zich onbehaaglijk voelt, voelt zich niet oké. Hij heeft het koud, voelt zich alleen of heeft honger. Als je hem oppakt, heb je een ander lijfje in je armen. Het gaat zich strekken en voegt zich niet. En dan ga je zoeken, net zolang tot je het weer voor elkaar hebt dat dat lijfje zich ontspant. Bij oudere kinderen en volwassenen vertaalt die tweedeling zich naar een heel basaal “ja, dit is oké, daar wil ik op af, dit is fijn”, tegenover “nee, dat wil ik niet”. Soms zijn dat dingen die moeten in het leven. Voelen en doen zijn dan niet altijd gesynchroniseerd. En dat is helemaal niet erg, maar als je te veel gaat doen wat moet of wat je vindt dat moet, dan komt dat voelen in de knel. En dat is waar mensen in haptotherapie mee komen: “Ik denk wel vanalles en ik doe wel vanalles, maar ik weet eigenlijk helemaal niet meer wat ik voel”.

Het begin van voelen

Het basisidee is dat de gevoelsbeweging begint met een beweging naar binnen, die je bij jezelf kan voelen. Ik geef in de behandeling uitleg over basisemoties. Ik heb hier bijvoorbeeld ballen liggen met de verschillende emoties erop zodat mensen zelf kunnen gaan kijken wat past bij hun emotie. Maar het is ook: verkennen het moment waarop het gevoel opduikt hier in de sessie zegt vaak ook wel wat. Als wij een oefening doen met grenzen, is de kans groot dat je op een gegeven moment grenzen ervaart. Of wat het grensbereik is. Heeft het iets te maken met angst of met boosheid? Het liefst heb ik dat de woorden van de persoon zelf komen, want het woord dat de cliënt aan de emotie koppelt, dat is hem! Alles wat ik aandraag zijn mijn woorden.

De rol van de ander

Vanuit dit voelen, kun je uitreiken naar de ander. Wat veel gebeurt is dat we vanuit het hoofd en het denken uitreiken, dat is vaak ook wel waar mensen voor komen. Op dit manier contact maken levert weer andere problemen op, bijvoorbeeld rondom seksualiteit. Ik zeg ook altijd: het bekken is de basis, daar waar je gedragen wordt als kind. Dat is je huis, de begane grond, de fundering. Als je zelf niet thuis bent, omdat je niet helemaal in je lijf zit, is het een beetje lastig ontvangen. Je moet door de voordeur naar buiten om contact te maken met de wereld om je heen. Als je alsmaar op zolder zit te kijken naar wat er allemaal gebeurt, heb je een heel andere manier van contact.

Openen en sluiten is een ander fenomeen waar het in de haptotherapie veel over gaat. Als het je goed doet om in contact te zijn dan open je, dan verzacht je. En als het niet goed voelt dan sluit je. Beiden moeten goed functioneren om goed voor jezelf te kunnen zorgen. Als je alsmaar opent dan heeft dat iets grenzeloos, dat is niet handig. Dan kan ook alles naar binnen komen; je voordeur staat alsmaar open.

In beweging komen

Sommige therapeuten hebben op hun website staan dat haptotherapie zo ongeveer overal tegen werkt, als een soort Haarlemmerolie. Daar ben ik echt een beetje allergisch voor, zo simpel is het niet, dat kan niet. Dat is niet mijn uithangbordje. “In beweging komen”, dat is mijn uithangbordje. In emotionele en fysieke zin, dat gaat ook vaak samen.

Een goed voorbeeld is hoofdpijn. Hoofdpijn kan verdwijnen met haptotherapie, maar dat hangt van het type hoofdpijn af. Als iemand zegt “het is mijn zwakke plek” dan zeg ik “nee, het is je signaalplek”. De kunst in de therapie is: ga nou eens ontdekken wanneer je hoofdpijn krijgt. Kun je het voelen aankomen? Zijn er triggers? Ga dan eens onderzoeken waarom dat jouw triggers zijn. Het hangt ervan af wat iemand wil en waar iemand toe bereid is. Als je verdieping wil zoeken en echt wil leren kennen waar de klacht om gaat, dan heb je iets meer kans dat het ook verdwijnt. Maar niet altijd. Soms is het ook: deze hoofdpijn hoort er gewoon bij, maar hij kan een andere plek krijgen.

Wetenschappelijke basis van haptotherapie

De beroepsgroep is bezig met het wetenschappelijk onderbouwen van de therapievorm. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan, bijvoorbeeld naar zwangerschapsbegeleiding en angst voor de bevalling. En er is een onderzoek over affectieve aanraking en cardiologische ingrepen, bij de VU. Dat is nog in het aanvraagstadium. Maar er is steeds meer aandacht voor. We realiseren ons steeds meer als vak dat we dat moeten doen. En dat is goed. Daar is vanalles gaande.

Vooroordelen over haptotherapie

Wat ik jammer vind is dat het soms wordt gedacht dat haptotherapie iets heel vaags is met voelen. Terwijl ik denk: als er iets niet vaag is, is het voelen! Je kunt bijvoorbeeld heel gemakkelijk een kamer binnenkomen en voelen: oh jee, hier is het niet oké. Dat kunnen we allemaal! Goed kunnen voelen is goed voor jezelf kunnen zorgen en van daaruit ook weer voor anderen zorgen, in die zin is het juist heel basaal.

Cecile den Herder houdt praktijk in Gezondheidscentrum Dalplein in Soest. Meer weten over haar, haar praktijk en haar werkwijze? https://www.haptonomiesoest.nl/

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.