Kan een jongere naar een psycholoog zonder dat de ouders dat weten?

1 september 2018 by Linda Mulders
alleen-naar-psycholoog-1024x683.jpg

Het kan zijn dat je als jongere graag eens met een psycholoog wilt praten, maar liever niet hebt dat je ouders daarvan op de hoogte zijn. Bijvoorbeeld omdat je niet wil dat ze weten waar je mee zit, of omdat ze er zelf een rol in spelen. Door de Nederlandse wet- en regelgeving is dat lastig, maar er zijn gelukkig toch mogelijkheden. Bijvoorbeeld online of via de huisarts.

Wat zegt de wet?

De regels waar psychologen zich aan moeten houden, liggen vast in de WGBO. Dat is de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst. Daarin staat dat ouders van kinderen tot 16 jaar (dus t/m 15 jaar) toestemming moeten geven voor behandeling. Dat komt doordat zij verantwoordelijk zijn voor hun kinderen. Om die toestemming te kunnen geven, moeten ze ervan op de hoogte zijn dat hun kind in behandeling wil en ook waarvoor. Ze mogen zelfs je dossier opvragen. Dit geldt voor alle vormen van psychologische behandeling. Beide gezagdragende ouders moeten toestemming geven, ook als je ouders gescheiden zijn.

Vanaf zestien jaar ben je voor de WGBO meerderjarig. Je mag dan zelfstandig, dus zonder dat je ouders erbij betrokken zijn, in behandeling gaan. Ze kunnen ook geen informatie meer opvragen over je behandeling. Wil je dat ze er helemaal niets vanaf weten? Dat kan praktisch gezien lastig zijn. De psycholoog zal je bijvoorbeeld af en toe post willen sturen en de gemeente moet betrokken zijn voor de indicatie en de financiële afhandeling. Leg deze vraag voor aan de praktijk of instelling waar je in behandeling wil, of bij de gemeente.

Vanaf achttien jaar ben je daarvan af. De zorg valt dan niet meer onder de gemeente maar onder de zorgverzekeringswet en je kunt jezelf gewoon aanmelden. Hou er echter rekening mee dat de zorgverzekeraar het eigen risico in rekening zal brengen en dat deze rekening bij je ouders belandt. Als je nog met hen mee verzekerd bent en bij hen woont, in ieder geval.

Dit artikel legt het nog wat uitgebreider uit.

Wat kan er wél?

Jongeren kunnen voor sommige problemen anoniem een online behandeling volgen, chatten of bellen. Omdat je gegevens niet worden gevraagd, zijn je ouders ook niet betrokken. Je kunt bijvoorbeeld terecht:

  • Bij de Kindertelefoon (ook chat) voor allerlei verschillende problemen.
  • Bij Accare voor problemen met zelfbeeld, eten, gewicht en uiterlijk
  • Bij Brijder voor problemen met alcohol en gokken
  • Bij Fier als je te maken hebt (gehad) met geweld, bijvoorbeeld als er iets gebeurd is tegen je wil, als er veel ruzie is thuis of als je word bedreigd.
  • Bij Grip op je Dip voor somberheidsklachten en niet goed in je vel zitten (vanaf 16 jaar)
  • Bij Kenter (Praten Online) voor niet goed in je vel zitten
  • Bij Proud2bme voor eetstoornissen
  • Bij Ter Wille (Doe Relegs) bij verslavingsproblemen
  • Bij Psychosenet voor psychosegevoeligheid
  • Bij Trimbos Instituut (Kopstoring) als je ouders hebt met psychische of verslavingsproblemen
  • Bij Sense voor problemen met seksualiteit
  • Bij 113 als je denkt aan zelfmoord

Is er een tussenoplossing?

Ligt online hulpverlening jou niet zo en wil je toch graag gesprekken met iemand? Misschien kan de huisarts je verder helpen via de praktijkondersteuner (POH-GGZ). De praktijkondersteuner is een zorgprofessional, vaak met een opleiding in de psychologie of daarop lijkend, die de huisarts ondersteunt bij het helpen van mensen met psychische klachten. Soms is er een speciale POH-GGZ-jeugd. Als de klachten niet te zwaar zijn, kan de praktijkondersteuner een aantal gesprekken met je hebben, deze vallen dan onder huisartsenzorg. De kosten gaan niet af van het eigen risico van de zorgverzekering en je ouders krijgen er daarom geen rekening voor. Op het overzicht van de verzekering kunnen ze overigens wel zien dat je bij de huisarts bent geweest, als ze dat opvragen, maar niet waarvóór.

Of de huisarts het goed vindt dat je een aantal gesprekken hebt met de POH-GGZ zonder dat je ouders daarvan op de hoogte zijn, hangt af van je probleem en de reden waarom je geheimhouding wil. Wees van tevoren duidelijk dat je graag in je eentje op consult wil komen bij de huisarts en vraag na of het geheim kan blijven.

Je kunt ook bellen naar het Centrum voor Jeugd en Gezin in jouw regio (CJG) om te vragen of er mogelijkheden zijn voor anonieme hulp, of hulp waarvan je ouders niet op de hoogte zijn. Je hoeft daarbij nog niet je naam te zeggen.

Soms zijn er tot slot mogelijkheden buiten de geestelijke gezondheidszorg om met iemand over je problemen te praten, bijvoorbeeld bij een kerk of moskee.

Toch naar een psycholoog?

Wil je toch naar een psycholoog of een andere behandelaar? Dan zul je een beetje moeten schipperen: je ouders zullen op zijn minst moeten weten dat je in behandeling bent en waarvoor. Vanaf 12 jaar kun je wel afspraken maken met je psycholoog over wat je ouders wel en niet mogen weten. Leg gewoon uit waar je je zorgen over maakt of waar je bang voor bent en vraag de psycholoog en je ouders om mee te denken. Het is helemaal niet zo gek dat je een beetje privacy wil in je behandeling. Let er wel op dat als er een gevaarlijke situatie ontstaat, de psycholoog je ouders altijd zal moeten inlichten. Bijvoorbeeld als je serieuze zelfmoordplannen hebt.

Tot slot

Vraag jezelf af of het echt zo erg zou zijn als je ouders weten dat je een psycholoog wil bezoeken. Misschien hebben ze allang in de gaten dat je niet zo goed in je vel zit en vinden ze het juist een heel goed idee. En misschien kan je psycholoog ook hen helpen om dingen anders te doen zodat het beter gaat met jou. Sommige ouders hebben bijvoorbeeld niet in de gaten dat hun kind er last van heeft als ze steeds over hun scheiding praten. Of dat het niet helpt dat ze steeds zeggen dat je je “niet zo aan moet stellen”. Of dat jij vindt dat ze te veel kritiek op je hebben.

Wat dan ook de reden is waarom je je ouders buiten de behandeling wil houden, misschien valt het wel mee.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.