Mailen met je psycholoog: wel of geen goed idee?

20 juni 2018 by Linda Mulders
email-1024x702.jpg

E-mail is een simpel, alledaags communicatiemiddel geworden. Veel mensen vinden het dan ook prettig om via dit kanaal met hun zorgverlener te communiceren. Bijvoorbeeld om afspraken te maken, te laten weten hoe het met hen gaat, huiswerkopdrachten vast in te sturen of hun behandelplan direct digitaal te ontvangen. Maar is het eigenlijk wel veilig om op die manier gegevens uit te wisselen die te maken met hebben met je psychische gezondheid? En zijn er veiligere alternatieven?

Bijzondere persoonsgegevens

Persoonsgegevens zijn alle gegevens die herleidbaar zijn tot een persoon, of die over een persoon gaan. Bijvoorbeeld iemands naam, adres en geboortedatum. Naast deze “gewone” persoonsgegevens onderscheidt de wet bijzondere persoonsgegevens. Dit zijn gegevens die zo gevoelig zijn dat de verwerking ervan iemand privacy ernstig kan beïnvloeden. Natuurlijk vallen alle medische gegevens daar ook onder, inclusief gegevens over iemands psychische gezondheid. Het is belangrijk dat deze gegevens niet kunnen worden onderschept en niet openbaar kunnen worden.

De onveiligheid van e-mail

Voor een communicatiemiddel dat zoveel wordt gebruikt, is e-mail verrassend onveilig. Compumatica, een bedrijf met expertise op het gebied van de beveiliging van technologie, legt het op zijn website uit op een manier die ook begrijpelijk is voor mensen zonder technische achtergrond. Ius Mentis, de website van een ICT-jurist, geeft een meer technische uitleg. Samengevat:

  • Op e-mail zit geen briefgeheim. Het is niet expliciet verboden om mails die onderweg zijn te openen en te lezen.
  • E-mails zijn gewoon “leesbaar” als ze worden onderschept, net zoals een postkaart. Door verzending worden ze semi-openbaar. Als een kwaadwillend of nieuwsgierig persoon de mail onderschept, kan hij de inhoud inzien. De kans daarop is ook weer niet zo groot, maar als gevoelige informatie wordt gebruikt voor identiteitsfraude of (economische) spionage, ben je erg ver van huis.
  • Internet kent geen landgrenzen en je kunt niet zien hoe je e-mail reist. Wanneer je e-mail bijvoorbeeld door Amerikaanse kabels gaat, heeft de Amerikaanse overheid het recht om het bericht te openen. Je mail kan op zijn weg 1, 10 of wel 100 landsgrenzen passeren; dat weet je niet.
  • Een e-mail kan gemanipuleerd worden: de inhoud en de afzender kunnen veranderd worden. De ontvanger kan niet weten of de inhoud van de e-mail onderweg is veranderd (of nooit verstuurd).
  • Online e-mail providers (Hotmail, Yahoo, Gmail enzovoort) scannen de e-mails van de gebruikers. Google (eigenaar van Gmail) is hierin het slimst. De mails worden niet handmatig door een persoon gescand maar door een computer. Door te analyseren waar iemand over mailt, kunnen geschiktere reclames worden aangeboden.

Conclusie

E-mail is zo onveilig, dat je het beter niet kunt gebruiken om bijzondere persoonsgegevens mee uit te wisselen. Communiceren over je psychologische behandeling kun je dus beter doen via een ander kanaal. Je kunt daarbij denken aan post of telefoon, maar als je graag digitaal wil communiceren kun je het beste gebruik maken van een beveiligd platform. Gelukkig hebben steeds meer praktijk en instellingen dit; vraag je psycholoog er eens naar. Zo’n platform maakt een beveiligde verbinding met zowel jouw computer als die van je behandelaar en versleutelt automatisch de boodschap. Aan de kant van de ontvanger wordt hij weer automatisch leesbaar gemaakt. Een ander kan het bericht dan nog steeds wel onderscheppen, maar niet meer lezen. Iemand die kwaad wil of nieuwsgierig is, heeft er dus niets aan. Vergelijk het met een postkaart met een geheimtaal erop: alleen jij en je psycholoog hebben de sleutel en dus de toegang tot de informatie.

Toch mailen?

Zorg dat je gegevens iets veiliger zijn en gebruik deze tips:

  • Als je een beetje technisch bent aangelegd, verdiep je er dan in of je je mails zelf kunt versleutelen. Je kunt zelf gemakkelijk uitzoeken hoe je dat doet, maar Ius Mentis beschrijft de basis ook in zijn stuk.
  • Gebruik geen webgebaseerde e-mail provider zoals Hotmail, Yahoo of Gmail (met een website waarop je kunt inloggen), maar een e-mail programma dat je op je computer installeert, zoals Outlook.
  • Stuur geen mails vanaf een openbare locatie, zoals een bibliotheek of een internetcafé. Ook niet als het netwerk beveiligd is met een wachtwoord.
  • Zet gevoelige informatie alleen in een bijgevoegd bestand, niet in de tekst van de e-mail, en beveilig dat met een wachtwoord. In de helpfunctie van je tekstverwerkingsprogramma (bijvoorbeeld Word) kun je vinden hoe je dat doet. Spreek een vast wachtwoord af met je psycholoog of communiceer het op een andere manier, maar niet in dezelfde mail. Let op: hackers kunnen een bestand met een wachtwoord wel degelijk “kraken”. Deze methode is dus niet waterdicht.
  • Installeer een goede virusscanner.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.