Laden. Even geduld aub.

Telefoon0683775936EMAIL: linda [@] psychologievandaag.nlOPENINGSTIJDEN:Maandag-vrijdag 09:00-17:00

Kun je autisme en ADHD zien in de hersenen?

13 april 2021 by Linda Mulders
brain.jpg

In deze serie leg ik je alles uit wat je nog niet wist over autisme. En vandaag slaan we twee vliegen in één klap, want dit onderwerp heeft ook betrekking op ADHD. Het gaat over de vraag: kun je autisme en ADHD zien op een hersenscan?

Heel vreemd bedacht is deze vraag niet. Autisme en ADHD worden immers allebei gezien als neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. Dat betekent wel degelijk dat ervan wordt uitgegaan dat het brein van mensen met deze stoornissen, anders werkt dan dat van de gemiddelde mens.

Mensen met autisme lijken bijvoorbeeld  prikkels anders te verwerken. Tijdens hun levensloop zijn er vergrotingen en verkleiningen van bepaalde hersengebieden, en afwijkingen in de verbindingen tussen hersengebieden, die je bij de meeste mensen niet ziet (Staal, 2016). Ook tussen mensen met autisme onderling zijn de verschillen echter groot. En er zijn zoveel factoren die invloed hebben op de ontwikkeling van de hersenen, dat je ze nooit allemaal in kaart zou kunnen brengen. Bijvoorbeeld wat iemand heeft meegemaakt, hoe de interactie is met zijn omgeving (werk, school, gezin), en wat hij voelt, denkt en ervaart. Daarom kun je nooit zeggen hoe “het” autistische brein eruitziet. En kun je het dus niet zien op een scanner. Autisme kan alleen worden aangetoond aan de hand van gedragskenmerken, vast te stellen via vragenlijsten, interviews en observaties.

Ditzelfde geldt voor ADHD. Onderzoek wijst erop dat de ontwikkeling van neurologische verbindingen verstoord is bij mensen met deze stoornis (Thapar et al., 2013). En we weten natuurlijk dankzij onderzoek welke hersengebieden te maken hebben met aandacht. Bij mensen die daar moeite mee hebben, functioneren die gebieden vast anders. Maar ook daar is het samenspel met al die andere factoren (omgeving, persoonlijkheid, ervaringen) heel groot. Er is echt geen bewijs voor beweringen van artsen zoals de Amerikaanse dokter Daniel Amen, die zegt dat je ADHD en zelfs subtypes daarvan kunt vaststellen met een scanner. De plaatjes zijn prachtig, maar ze betekenen niks.

In dit filmpje legt Dienke Bos, van het UMC Utrecht en de Dutch Neurofederation, het heel goed uit. Mijn take-away van de boodschap die ze brengt met haar werk: “We zijn allemaal anders. En als je een diagnose ADHD of autisme hebt: er is niks stuk.”


Bronnen:

Staal, W. (2016). Autismespectrumstoornissen. In: Leerboek ontwikkelingsstoornissen in de levensloop. Een integrale medische en psychologische benadering, 221-243.

Thapar, A., Cooper, M., Eyre, O., & Langley, K. (2013). Practitioner review: what have we learnt about the causes of ADHD?. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 54(1), 3-16.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.