Heeft relatietherapie zin?

20 oktober 2018 by Linda Mulders
twee-mannen-1024x742.jpg

Alle mensen zijn complex. Wat krijg je dan als twee mensen samen in een relatie stappen? Nog meer complexiteit. Nu zit de ene relatie ingewikkelder in elkaar dan de andere. Het verschilt ook van moment tot moment, van levensfase tot levensfase en van situatie tot situatie. En natuurlijk hoeft “complex” niet per se “slecht” te zijn. Het kan ook “rijk” of “diepgaand” betekenen. Maar dat er momenten komen waarop het lastig gaat en je de verbinding met elkaar verliest, is onvermijdelijk. Sommige mensen vragen zich af of relatietherapie dan zin heeft. Dat is een nuttige vraag met – natuurlijk – niet zo’n simpel antwoord: in principe wel, maar dat hangt van een aantal zaken af. Er zijn verschillende dingen die je zelf kunt doen om de relatietherapie een grotere kans van slagen te geven. Dit artikel helpt je op weg en beschrijft een therapievorm waar wetenschap en praktijk erg enthousiast over zijn: Emotionally Focused Therapy (EFT).

Wat gebeurt er in relatietherapie?

In relatietherapie is de relatie onderwerp van behandeling. De kleur van de relatie wordt bepaald door hoe de partners in elkaar zitten, hoe ze zich voelen, hoe ze tegen de relatie aan kijken en hoe ze zich gedragen. Vaak komen die onderwerpen dan ook aan de orde in relatietherapie.  Je hebt het dus wel degelijk over jezelf, net als in een individuele therapie, maar in relatie tot de ander. Als het goed is, ontwikkel je jezelf beiden binnen de behandeling, zowel als partner als persoonlijk.

Het heeft dan ook geen zin om je partner over te halen tot relatietherapie, met als doel dat de ander verandert.

Motivatie en vertrouwen

Voor elke therapie is het belangrijk dat je voldoende gemotiveerd bent en dat je er vertrouwen in hebt. Is een van beide partners niet gemotiveerd voor de behandeling of de relatie, dan heeft het weinig zin. Het is niet de taak van de therapeut om jullie “binnenboord te halen”. Ook als je nu al denkt dat het toch niet gaat werken, is de kans van slagen aanzienlijk kleiner. Je doet er dan goed aan je eerst te verdiepen in de verschillende vormen van relatietherapie en samen een keuze te maken waar je achter staat en waar je vertrouwen in hebt. En lees eens de algemene tips om meer uit je therapie te halen.

Therapievorm

Welke soort relatietherapie je kiest, hangt af van je persoonlijke voorkeur. Niet alle therapeuten bieden alle vormen aan; oriënteer je van tevoren dus goed. Er bestaat bijvoorbeeld:

  • EFT, emotionally focused therapy: moderne therapievorm waarover hieronder meer
  • gestalttherapie: omgaan met de betekenis van de relatie(problemen) in je leven
  • haptotherapie: bewustwording, openheid en genegenheid laten groeien
  • systeemtherapie: wisselwerking tussen de verschillende betrokken centraal stellen. Vooral aan te raden als de problemen te maken hebben met (schoon)ouders of kinderen
  • familieopstelling of relatieopstelling: welke plek neem je in, wat zijn patronen en knelpunten, hoe neem je ze weg?
  • oplossingsgerichte therapie: meer doen van wat werkt, zoeken naar de sterke kanten in je relatie
  • psychoanalytische therapie: bewustwording van emotionele conflicten uit je kindertijd en de effecten daarvan op je relatie
  • relatiecounseling: kortdurende begeleiding: resultaatgericht, pragmatisch
  • sekstherapie: seksuele problemen oplossen
  • sekscoaching: je seksleven verrijken

Wat is EFT?

De grondlegger van EFT, Emotionally Focused Therapy, is Dr. Sue Johnson. Er is de afgelopen jaren veel onderzoek naar gedaan. Door al die studies is precies bekend wat de werkzame factoren van de therapie zijn. Ook weten we dat hij bij veel mensen werkt (hij is evidence based).

De reden waarom EFT populair is, is omdat hij gericht is op verbinding. De basis van EFT is een van de kerntheorieën binnen de psychologie: de hechtingstheorie. Deze theorie zegt dat mensen beter functioneren in verbinding met een geliefde die emotioneel open en nabij is. Net als kinderen eigenlijk, die hun ouders als veilige basis nodig hebben om de wereld te verkennen. Met een partner als veilige basis kun je ook als volwassene meer aan! Omdat deze veilige basis zo belangrijk is, zijn we echter ook bang om hem kwijt te raken. Dat roept – tegenstrijdig maar waar – allerlei patronen op die helemaal niet helpen. Bijvoorbeeld claimen, verwijten maken en de ander vermijden of stilzwijgen. EFT gaat over de pijn die onder dit soort boos gedrag zit en de angst om elkaar kwijt te raken. Pas als je je angst en kwetsbaarheid kunt laten zien, kan de ander er voor je gaan zijn op een manier die jou helpt. Je bereikt dat niet vanuit boosheid en verwijten, daarmee drijf je hem of haar juist verder van je af.

Ik ben altijd het meest enthousiast over behandelmethodes als ze voldoen aan drie voorwaarden:

  1. er is een wetenschappelijke basis voor
  2. ze zijn mensvriendelijk, oftewel ze sluiten ook intuïtief aan bij ons eigen begrip van emoties, gedachten, gedrag en met elkaar omgaan
  3. ze zijn gemakkelijk te leren

EFT voldoet mijns inziens aan alle drie. Bovendien is er veel informatie over te vinden, zodat je goed weet waar je aan begint als je hiervoor kiest. Kun je in het Engels lezen, dan is de website van Sue Johnson zelf een goede tip. Zij heeft veel artikelen en filmpjes geplaatst over haar methode; op die manier kun je er een goed gevoel voor krijgen of de zienswijze bij je past. Als je alvast aan de slag wilt, is er zelfs een online module die je samen kunt volgen. In het Nederlands is er het boek Houd me vast, ook van Sue Johson, dit is gemakkelijk verkrijgbaar via de boekhandel of bibliotheek. Op www.eft.nl kun je Nederlandse therapeuten vinden die volgens de EFT-methode werken. Als relatietherapie nog een te grote stap voor jullie is, kun je overigens ook de ‘Houd me vast’ cursus volgen: dit is een cursus van 8 x 2 uur, gegeven door een hiervoor getrainde EFT-therapeut. Je gaat actief aan de slag met het gelijknamige boek en gespreksoefeningen.

Let op als je gaat googelen: er bestaat nog een andere therapie met de afkorting EFT, namelijk Emotional Freedom Technique. Dit is iets anders.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.