Wat kun je doen als je geen klik hebt met je psycholoog?

30 november 2017 by Linda Mulders
puzzle-1024x683.jpeg

Het kan gebeuren dat je een therapie gestart bent, maar merkt dat je helemaal niet zo’n goede klik hebt met de psycholoog. Dat is lastig, want in een behandeling bespreek je intieme en kwetsbare dingen. Het is daarom belangrijk dat je een psycholoog hebt waar je je vertrouwd bij voelt. De behandeling wordt daar alleen maar beter van. Voel je het vertrouwen of de klik niet zo, dan zijn er een aantal dingen die je kunt doen. Dit artikel legt uit wat je rechten zijn en hoe je het probleem op een goede manier oplost.

Recht op vrije keuze van behandelaar

In Nederland hebben cliënten vrije artsenkeuze. Dat is geregeld in artikel 13 van de Zorgverzekeringswet. Omdat de GGZ onder de Zorgverzekeringswet valt, is dit artikel ook op psychologen en andere GGZ-behandelaren van toepassing. Het artikel betekent dat je het recht hebt zelf te kiezen door wie je behandeld of onderzocht wil worden. Deze vrije keuze geldt ook voor de behandelaar van je kind.

Let op: de vrije artsenkeuze is een recht van de cliënt en daarom ligt de verantwoordelijkheid voor het kiezen ook bij de cliënt. Dat betekent dat je, als je van dit recht gebruik wil maken, dit zelf moet aankaarten. Het is altijd goed om je, zodra je je aan wil melden, te oriënteren op de beschikbare hulpverleners. Veel praktijken en instellingen geven tegenwoordig op hun website informatie over hun behandelaars, hun achtergrond en hun specialisaties. Je kunt dan nog voor het eerste gesprek je keuze of voorkeur kenbaar maken.

Soms ben je al toegewezen aan een bepaalde behandelaar en kom je er pas gaandeweg achter dat het niet zo goed klikt. Ook dan kun je nog gebruik maken van je vrije artsenkeuze. Je mag dus altijd wisselen.

Hou er rekening mee dat de praktijk of instelling je niet altijd direct een andere behandelaar zal kunnen aanbieden. Soms houdt je keuze in dat je langer moet wachten of naar een andere locatie moet. Vraag dit altijd goed na. En hou het netjes. Op intimiderende wijze eisen stellen (“jullie psycholoog is een prutser, ik wil volgende week nog een ander!”) is altijd onaanvaardbaar.

Wisselen is wel een hoop gedoe, zijn er nog andere dingen die ik kan proberen?

Een belangrijke eerste stap vind ik altijd om bij jezelf na te gaan wat er precies misgaat in het contact met deze psycholoog. Therapie is nou eenmaal soms moeilijk, geen enkele therapeutische relatie is perfect, en het zal af en toe voorkomen dat een therapeut iets zegt wat je lastig vindt om te horen. Sterker nog: een therapie waarin iemand het altijd met je eens is, is niet effectief. En misschien is de behandelrelatie juist wel een goede gelegenheid om eens te “oefenen” met onderzoeken wat er nou bij jou gebeurt als iemand iets zegt wat je boos of verdrietig maakt, en hoe je daarop reageert. In therapie zien we vaak de reactiepatronen terug die iemand in het echte leven ook heeft. Dus als iemand met vrienden en familie de neiging heeft om weg te lopen als er een probleem is, kan het ook gebeuren dat hij dat in therapie wil doen. Nu is het voordeel van een therapeut juist dat deze is opgeleid om dit soort dingen op een goede manier te bespreken. Probeer het eens! Psychologen schrikken niet zo snel als je aankaart wat je lastig vindt, we praten immers de hele dag met mensen over gevoelens. Misschien blijk je wel veel beter te kunnen zeggen wat je ervaart dan je dacht, word je verrast door de reactie die je krijgt en kun je je weer veilig gaan voelen in de therapeutische relatie. Je hebt dan iets bijgeleerd over jezelf (daar is therapie voor) en je hebt ook nog eens voorkómen dat je helemaal opnieuw moet beginnen met iemand anders.

Probeer de volgende stappen eens:

  • Denk voor jezelf goed na over wat je dwars zit. Waardoor heb je het gevoel dat er geen klik is? Laat de psycholoog te lange stiltes vallen? Komt hij juist te snel met een conclusie of advies? Vind je het lastig dat hij typt of schrijft tijdens het gesprek? Zitten jullie niet op één lijn, ligt jullie tempo anders? (bijvoorbeeld: jij hebt meer tijd nodig om je verhaal goed te doen en je psycholoog komt al met opdrachten of interventies) Zijn er bepaalde onderwerpen waar je psycholoog nooit naar vraagt, maar waar je het al een tijdje over zou willen hebben? Doet hij iets anders waardoor je het gevoel hebt dat hij je niet zo goed begrijpt? Heeft hij misschien iets gezegd of leid je dat ergens anders uit af? Schrijf het zoveel mogelijk op.
  • Ga na wat je gevoel is als deze dingen gebeuren. Maakt het je boos, verdrietig, teleurgesteld, gefrustreerd, bang, triggert het iets bij je? Iets anders?
  • Geef de volgende keer dat je elkaar ziet aan dat je het wil hebben over het contact tussen jou en je psycholoog, of als je dat te direct vindt, over hoe de gesprekken gaan.
  • Vertel wat je hebt opgeschreven. Probeer vanuit jezelf te praten, dat doe je door je zin met “ik” te beginnen en (als je dat wil) iets over je eigen gevoel te zeggen.
Zeg niet: Maar:
Je begrijpt me niet. Ik heb het gevoel dat je me niet altijd begrijpt.
Je stelt altijd de verkeerde vragen. Ik weet vaak het antwoord op je vragen niet. Of: Ik begrijp je vragen vaak niet. Of: door de vragen die je stelt, gaat het gesprek vaak over onderwerpen die niet zo belangrijk voor mij zijn.
Je laat steeds van die lange stiltes vallen. Ik voel me ongemakkelijk als er lange stiltes vallen. Ik heb er behoefte aan om iets meer te weten over wat je op die momenten denkt.
De huiswerkopdrachten zijn niet goed. Ik merk dat ik niet zoveel aan de opdrachten heb. Misschien kunnen we nog eens stilstaan bij waar ze precies voor zijn. Zijn er ook andere dingen die ik thuis kan doen?

 

  • Luister goed naar de reactie. Sta open voor het antwoord dat je krijgt. Het kan zijn dat je psycholoog ook gemerkt heeft dat het stroef gaat en daarover een vraag of opmerking aan jou heeft. Neem de tijd om te reageren of zeg dat je er even over na wil denken, en er de volgende keer op terugkomt. Dat mag altijd.
  • Bespreek het gesprek na met iemand in je omgeving die je vertrouwt.

Het kan zijn dat je hierna tot de conclusie komt dat dit probleem niet goed op te lossen is en dat je alsnog van behandelaar wil wisselen. Bijvoorbeeld omdat je psycholoog datgene waar je moeite mee hebt, niet kan veranderen, omdat het bij zijn werkwijze hoort, bij zijn persoonlijkheid of bij de regels van de instelling. Of omdat hij iets van jou verwacht wat je niet wil of kan. Of omdat het inderdaad gewoon een kwestie van “klik” is, zonder dat iemand iets verkeerd doet. Alle mensen zijn nu eenmaal verschillend. Dat kan, maar dan heb je daar nu in ieder geval duidelijkheid in en je bent op een goede manier voor jezelf opgekomen. Die kennis kan je ook meenemen als je de stap zou maken om voor iemand anders te kiezen.

Moet ik het mijn psycholoog laten weten als ik de behandeling wil stopzetten?

Volgens de WGBO (wet op de geneeskundige behandelovereenkomst) mag je als cliënt altijd de behandeling stopzetten. Je hoeft daar geen reden voor te geven. Het is wel netjes om je psycholoog in ieder geval even te laten weten dat je stopt. Hij weet dan dat je niet meer komt en kan ook het traject afsluiten. Ook voor jezelf is het handig: misschien kan je psycholoog wel meedenken over een collega of een andere instelling waar je terecht kunt, of kan hij je de rapportage van je behandeling meegeven.

Lukt het je echt niet om dit met je psycholoog te bespreken, laat het dan in ieder geval aan de administratie weten.
Als je niets laat weten maar gewoon wegblijft, krijg je waarschijnlijk nog een of meerdere brieven of telefoontjes met de vraag om binnen een bepaalde termijn te laten weten wat je met de behandeling wil. Reageer je daar ook niet op, dan word je uitgeschreven. Hou er rekening mee dat als je later toch weer hulp wil van deze instelling, je je opnieuw zult moeten aanmelden en eventueel weer op de wachtlijst komt te staan.

© Psychologie Vandaag, kenniscentrum en online therapie 2018. Alle rechten voorbehouden.